Dolina Pięciu Jezior Połczyn-Zdrój

Dolina Pięciu Jezior to rezerwat krajobrazowy rozciągający się zaledwie 7 kilometrów od Połczyna-Zdroju, w stronę Czaplinka. To fragment głębokiej rynny polodowcowej, gdzie na odcinku niespełna 4,5 kilometra natura ułożyła pięć jezior jak koraliki na sznurku – Krzywe, Krąg, Długie, Głębokie i Małe. Całość otoczona stromymi zboczami porośniętymi lasem bukowym sprawia wrażenie, jakby ktoś przeniósł kawałek gór na Pojezierze Drawskie.

Stąd właśnie wzięła się nazwa całego mikroregionu – Szwajcaria Połczyńska. I choć porównania do Alp mogą brzmieć na wyrost, tutejsze wzgórza morenowe sięgające ponad 200 metrów wysokości rzeczywiście tworzą krajobraz nietypowy dla nizinnej Polski.

Rezerwat przyrody w sercu Drawskiego Parku Krajobrazowego

Dolina Pięciu Jezior otrzymała status rezerwatu krajobrazowego pod koniec 1987 roku. Chroni niemal 229 hektarów terenu położonego po obu stronach drogi wojewódzkiej nr 163. Głównym powodem objęcia tego obszaru ochroną była chęć zachowania unikalnej formy morfologicznej – tej głębokiej, miejscami sięgającej 55 metrów rynny polodowcowej z ciągiem jezior.

Rezerwat stanowi część większego układu – Drawskiego Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000 „Ostoja Drawska” i „Jeziora Czaplineckie”. To oznacza, że ochrona obejmuje nie tylko sam krajobraz, ale też siedliska wielu gatunków roślin i ptaków.

Zbocza doliny porasta przede wszystkim las bukowy, co na tym terenie nie jest wcale regułą. Między drzewami rosną liczne gatunki roślin objętych ochroną, a nad jeziorami i na torfowiskach można natknąć się na rzadkie okazy flory typowej dla terenów podmokłych.

Źródła rzeki Drawy, jednej z najczystszych rzek w Polsce, znajdują się właśnie w Dolinie Pięciu Jezior. To stąd rozpoczyna swój bieg ta malownicza rzeka, płynąca później przez kolejne pojezierza aż do ujścia do Noteci.

Co zobaczyć podczas spaceru przez dolinę

Przez rezerwat prowadzą dwa znakowane szlaki turystyczne łączące Połczyn-Zdrój z Czaplinkiem. Niebieski Szlak Szwajcarii Połczyńskiej i czerwony Szlak „Solny” biegną praktycznie równolegle, pozwalając wybrać trasę według własnych preferencji. Oba prowadzą bezpośrednio wzdłuż jezior, oferując widoki na wodę i otaczające wzgórza.

Jeziora w dolinie różnią się charakterem. Krzywe, zwane też Górnym, to pierwszy zbiornik od strony Połczyna-Zdroju – stosunkowo niewielki, otoczony gęstym lasem. Krąg, nazywany również Okrągłym, rzeczywiście ma niemal idealnie okrągły kształt. Długie Jezioro jest najdłuższym z całej piątki, rozciągniętym wąskim pasem wzdłuż doliny. Głębokie i Małe zamykają ciąg od strony Czaplinka.

Spacer przez całą dolinę to dystans około 4 kilometrów w jedną stronę, więc z powrotem wychodzi jakieś 8-9 kilometrów. Dla rodzin z małymi dziećmi może to być sporo, warto wtedy zaplanować trasę z dwoma samochodami – jeden zostawić na parkingu przy Połczynie-Zdroju, drugim dojechać do punktu końcowego i stamtąd ruszyć w drogę powrotną.

Dla kogo jest Dolina Pięciu Jezior

To miejsce sprawdzi się przede wszystkim u osób szukających spokojnego kontaktu z przyrodą. Szlaki są łatwe, bez dużych przewyższeń, choć miejscami mogą być błotniste – szczególnie po deszczach. Warto zatem założyć porządne buty trekkingowe lub przynajmniej sportowe z dobrym bieżnikiem.

Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym nie powinny mieć problemu z przejściem całej trasy. Młodsze pociechy mogą się zmęczyć, ale sama dolina oferuje wiele miejsc do zatrzymania się i odpoczynku przy wodzie. Dzieci zazwyczaj lubią obserwować ptaki wodne, szukać śladów zwierząt na szlaku czy po prostu rzucać patyki do jeziora.

Miłośnicy fotografii znajdą tu mnóstwo motywów – odbicia drzew w wodzie, poranne mgły nad jeziorami, jesienne kolory liści. Najlepsze światło wypada zazwyczaj rano lub pod wieczór, gdy słońce świeci pod kątem i podkreśla głębię doliny.

Wędkarze też chętnie odwiedzają te tereny, choć warto pamiętać, że to rezerwat przyrody i obowiązują tu pewne ograniczenia. Przed wędkowaniem należy sprawdzić aktualne przepisy i ewentualnie uzyskać odpowiednie zezwolenia.

Rowerem przez Szwajcarię Połczyńską

Szlaki przez Dolinę Pięciu Jezior można pokonać również rowerem, choć trzeba liczyć się z tym, że niektóre odcinki biegną leśnymi ścieżkami, gdzie po deszczu może być ślisko. Rower górski sprawdzi się zdecydowanie lepiej niż szosowy.

Trasa z Połczyna-Zdroju do Czaplinka przez dolinę to popularny letni wypad rowerowy. Całość liczy około 20 kilometrów, więc dla wprawnych rowerzystów to spokojnie 2-3 godziny jazdy z przerwami na podziwianie widoków. Dla rodzin z dziećmi warto zaplanować pół dnia, z dłuższym postojem przy którymś z jezior.

Droga wojewódzka nr 163 biegnie równolegle do szlaków turystycznych, ale znacznie wyżej, na grzbiecie wzgórz. Z asfaltu też można podziwiać fragmenty doliny, choć prawdziwy urok tego miejsca odkrywa się dopiero wtedy, gdy zejdzie się na dno rynny, między jeziora.

Dolina Pięciu Jezior to fragment znacznie dłuższego systemu szlaków pieszych i rowerowych przecinających Drawski Park Krajobrazowy. Można tu zaplanować wielodniową wędrówkę, nocując w okolicznych miejscowościach lub na kempingach.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Rezerwat przyrody Dolina Pięciu Jezior jest dostępny bezpłatnie przez cały rok. Nie ma biletów wstępu, bramek ani ograniczeń godzinowych – można przyjechać o świcie, by zobaczyć mgły nad jeziorami, albo wybrać się na wieczorny spacer.

Dojazd z Połczyna-Zdroju jest prosty – wystarczy jechać drogą wojewódzką nr 163 w kierunku Czaplinka. Po około 7 kilometrach zaczynają się pierwsze jeziora. Parking można znaleźć przy leśniczówce lub w kilku miejscach przy drodze, gdzie lokalne oznakowanie wskazuje początek szlaków. Miejsca postojowe są nieduże i nieutwardzone, ale bezpłatne.

Z Koszalina do Połczyna-Zdroju jest około 60 kilometrów (droga wojewódzka 167, potem 163), ze Szczecina około 150 kilometrów (trasa S6, potem drogi wojewódzkie 172 i 163). Z Poznania najłatwiej jechać przez Piłę, Jastrowie i Barwice – wychodzi około 200 kilometrów.

W samym Połczynie-Zdroju warto zajrzeć do punktu informacji turystycznej na Rynku. Tam można dostać szczegółowe mapy szlaków, dowiedzieć się o aktualnym stanie ścieżek i ewentualnych utrudnieniach. Pracownicy chętnie doradzą, który wariant trasy wybrać w zależności od pogody i kondycji.

Kiedy jechać i ile czasu zarezerwować

Dolina Pięciu Jezior wygląda pięknie o każdej porze roku, ale każdy sezon ma swój charakter. Wiosną budzą się do życia ptaki, a las pokrywa się świeżą zielenią – czasem jednak szlaki bywają mocno rozmoczone. Lato to najlepszy czas dla rodzin z dziećmi, długie dni pozwalają na spokojne zwiedzanie bez pośpiechu.

Jesień maluje zbocza doliny w odcieniach żółci, czerwieni i brązu. To ulubiona pora fotografów. Zima bywa surowa – jeziora zamarzają, a śnieg pokrywa szlaki, tworząc bajkowy krajobraz, choć trzeba liczyć się z trudniejszymi warunkami do wędrówki.

Na samo przejście szlakiem przez dolinę wystarczy 2-3 godziny, jeśli idzie się spokojnym tempem z krótkimi postojami. Warto jednak zarezerwować pół dnia, żeby mieć czas na dłuższy odpoczynek przy którymś z jezior, zjedzenie kanapek na ławce czy po prostu kontemplację widoków bez pośpiechu.

Połączenie zwiedzania doliny z wizytą w samym Połczynie-Zdroju to dobry plan na cały dzień. Uzdrowisko ma swój urok – zabytkowy park zdrojowy, historyczne budynki, tężnie solankowe. Po kilku godzinach marszu przez rezerwat, relaks w parku to przyjemne zakończenie wycieczki.

W okolicy znajduje się też kilka innych atrakcji wartych uwagi. Czaplinek z zamkiem i jeziorem Drawsko, Drawski Park Krajobrazowy z licznymi szlakami, czy pobliski Złocieniec z jednym z najczystszych jezior w Polsce – Siecino. Można z tego zrobić weekend pełen atrakcji dla całej rodziny.

Nadzór nad rezerwatem sprawuje Nadleśnictwo Połczyn. W razie pytań dotyczących przepisów obowiązujących na terenie rezerwatu, najlepiej skontaktować się właśnie z nadleśnictwem.

Dolina Pięciu Jezior to miejsce, które nie przytłacza turystyczną infrastrukturą. Nie ma tu restauracji, punktów widokowych z barierkami ani utwardzonych ścieżek. Jest za to autentyczny kontakt z przyrodą Pojezierza Drawskiego, cisza przerywana tylko śpiewem ptaków i szum wiatru w koronach buków. Dla tych, którzy szukają oddechu od miejskiego zgiełku, to idealny cel na kilka godzin wędrówki.